NEAVE BROWN'S MEDINA COMPLEX IN EINDHOVEN

Available translations: 

Neave Brown, in Nederland bekend geworden als ontwerper van het woningbouwcomplex Alexandra Road in Londen, heeft als een van zijn laatste projecten het Medinacomplex in Eindhoven ontworpen. Bij de presentatie voor de welstandscommissie noemde hij het zijn beste project.

Brown begon in 1965 bij de Londense dienst Planning (Camden) om te werken aan nieuwe wooncomplexen in de stad. Inspiratiebron was natuurlijk Le Corbusier: licht en lucht voor de arbeiders in de bedompte stad en een architectuur die symbool was van een betere toekomst. In tegenstelling tot de gebruikelijke hoogbouwprojecten moest er laagbouw in hoge dichtheid komen. Brown introduceerde bij Alexandra Road het parkeren onder de woningen waardoor een geheel autovrij complex ontstond waar doorheen twee langzaam verkeersroutes gingen. In de brutalistische stijl van die tijd kenmerkt het plan zich door een gebogen superstructuur waar de geheel in schoon beton uitgevoerde gevels, trappen, balkons, pergola’s en terrassen het beeld bepalen, mede door de optische verdichting van de gebogen wanden. Het groen dat in betonnen bakken  kan groeien verzacht de harde uitstraling nauwelijks, de afwezigheid van de auto is de troost die deze woonmachine biedt.

 Het complex in Eindhoven maakt onderdeel uit van het project de Smalle Haven, onder supervisie van Jo Coenen. Aanvankelijk had Coenen zelf een mediterraan ogend wooncomplex voorgesteld; al eerder was dit plan ingezet bij de vervanging van een complex van Wijdeveld in Amsterdam (niet gebouwd). Momenteel is een vergelijkbaar plan van Coenen in ontwikkeling op het voormalige Philips bedrijventerrein Strijp S, in Eindhoven. Coenen nodigde Brown uit om een 8 lagen hoog woongebouw te ontwerpen op een parkeergarage. Aan de hoge zijde moest het een barrière zijn tegen het drukke verkeer, de andere op de zon gerichte zijde moest opgebouwd worden met woonterrassen. In totaal zijn er 73 appartementen gerealiseerd, 2000 m2 commerciële ruimte en 250 parkeerplaatsen.

Twee grote verschillen met het Alexandra Road complex: in Eindhoven is het een gated community waar zelfs de toegangstrap naar de gemeenschappelijke entree van de woningen later met hekken moest worden afgegrendeld wegens vandalisme. De mogelijkheden om gemeenschappelijk en privé groen te kunnen planten zijn echter veel beter dan in Londen. Nu, na een aantal jaren, is de gehele terrasvorige constructie bedekt onder een deken van groen. Voor de aanleg hiervan is een professionele tuinier ingeschakeld die ook het onderhoud doet. Jammer dat verblijf op de zeer ruime terrassen gestoord wordt door de herrie van hét Eindhovense cafégebied: Stratums Eind, dat aan de voet van het gebouw ligt.

De zeer grove technische uitwerking van het plan door een lokaal architectenbureau, wreekt zich met name in de verkeersruimtes binnen. Aan de buitenzijde is de nurkse architectuur een prima achtergrond voor het groen. Het is merkwaardig dat de grootse integratie van groen en gebouw geen opvolging heeft gekregen in de stad. In de beleidsnota’s wordt dit volop bepleit maar de bouwers zijn er nog steeds bang voor en architecten denken in gebouwde beelden, niet in groeiende structuren.